Düşe Kalka Akvaryum Hobisine Başlamak


lazarusv20Çevrimiçi

Kayıt: 01/09/2019
İl: Antalya
Mesaj: 1242
lazarusv20Çevrimiçi
Gönderim Zamanı: 09 Kasım 2019 07:40
[QUOTE=hakancez]

Boşuna olur mu. 26 derece olayını birkaç yerde okudum ve açıkçası bu beni karides akvaryumu konusunda bayağı teşvik etti. İzmir gibi sıcak bir memlekette yazın bu derece ve altını elde etmek sıkı bir challenge olacak.

Allah nasip kısmet ederse bu tankı da bilgisayar sistemi ile kontrol etmeyi planlıyorum. Simdiden kafamda birkaç fikir belirdi.

Sıcaklık kontrolünü yine sensörler vasıtası ile yapıp sıcaklığın durumuna göre fan sistemlerini farklı devir hızlarında kullanmak vs gibi. Pwm ile kaliteli fanlar kullanılabilir vs diye başladım şimdiden düşünmeye.

Elimde üst sınıf bir sürü fan var Apache, Viper farkli Scythe modelleri vs. Bayağı eğlenceli bir deneyim olacak gibi[/QUOTE] Soğutma konusunda ciddi takipteyim, İzmir +4 derece rahatlıkla diyebilirsiniz buraya, yatırım, zaman harcama isteyen bir şey artık benim için soğutma. [:iyi:]

Üye imzalarını sadece giriş yapan üyelerimiz görebilir

Emre AkkayaÇevrim Dışı

Özel Üye
Kayıt: 16/09/2018
İl: Sanliurfa
Mesaj: 356
Emre AkkayaÇevrim Dışı
Özel Üye
Gönderim Zamanı: 09 Kasım 2019 12:04
Takipteyiz heyecanlıyız :)

[QUOTE=hakancez]

Boşuna olur mu. 26 derece olayını birkaç yerde okudum ve açıkçası bu beni karides akvaryumu konusunda bayağı teşvik etti. İzmir gibi sıcak bir memlekette yazın bu derece ve altını elde etmek sıkı bir challenge olacak.

Allah nasip kısmet ederse bu tankı da bilgisayar sistemi ile kontrol etmeyi planlıyorum. Simdiden kafamda birkaç fikir belirdi.

Sıcaklık kontrolünü yine sensörler vasıtası ile yapıp sıcaklığın durumuna göre fan sistemlerini farklı devir hızlarında kullanmak vs gibi. Pwm ile kaliteli fanlar kullanılabilir vs diye başladım şimdiden düşünmeye.

Elimde üst sınıf bir sürü fan var Apache, Viper farkli Scythe modelleri vs. Bayağı eğlenceli bir deneyim olacak gibi[/QUOTE]
Ben urfada 24 yapmışım yazın izmir de daha kolay olur urfa da bi tatile gittim 1 hafta sonra döndüm inanması zor 34. 5 dereceydi ve sadece 2 karides hayatta kalmıştı sıcaklık düşük sevdiklerini bilmiyordum suyu ekledim 2 derece düştü biri hemen öldü diğeri hayatta kaldı sonra da katil salyangoz yedi :( 2 fan taktım 7/24 çalıştı su 24 sabit oldu ama çok fazla buharlaşma oldu günde 1-3 parmak gidiyordu her akşam her sabah eklemek zorunda kalıyordum :)))

Üye imzalarını sadece giriş yapan üyelerimiz görebilir

hakancezÇevrimiçi

Kayıt: 17/09/2019
İl: Izmir
Mesaj: 164
hakancezÇevrimiçi
Gönderim Zamanı: 13 Kasım 2019 19:24
Dün akşam 3 tane Lepistesimize iç parazit şüphesi ile müdahale ettim. Şeffaf dışkı, su üzerinde hareketsizlik, halsizlik gibi belirtiler vardı. Ayrı bir bölüme aldım. Sıcaklık yükseltmesi yapmaya başladım. Sarmısaklı Amerikan malı bir yem vermeye başladım. Adı aklımda değil eve gidince bakarım.

Teorik olarak kötü yemler ile beslenme, stres vesaire sebepleri oluyor diye okudum ama bende böyle bir durum yok. Son dönemde akvaryuma giren çıkan yeni balıkta mevcut değil. Şu yenilemesi düzenli olarak yapılıyor. Herhangi bir kimyasal kullanmıyorum.

Tedavi kısmı bir şekilde ilerleyecek ama asıl önemli olan kaynağı bulmak deniyor hep. Aklınıza gelen kontrol etmem gereken bir şeyler var mı?

Teşekkürler

Üye imzalarını sadece giriş yapan üyelerimiz görebilir

Cüneyt sönmezÇevrimiçi

Kayıt: 01/09/2019
İl: Kocaeli
Mesaj: 81
Cüneyt sönmezÇevrimiçi
Gönderim Zamanı: 13 Kasım 2019 20:40
[QUOTE=hakancez]Dün akşam 3 tane Lepistesimize iç parazit şüphesi ile müdahale ettim. Şeffaf dışkı, su üzerinde hareketsizlik, halsizlik gibi belirtiler vardı. Ayrı bir bölüme aldım. Sıcaklık yükseltmesi yapmaya başladım. Sarmısaklı Amerikan malı bir yem vermeye başladım. Adı aklımda değil eve gidince bakarım.

Teorik olarak kötü yemler ile beslenme, stres vesaire sebepleri oluyor diye okudum ama bende böyle bir durum yok. Son dönemde akvaryuma giren çıkan yeni balıkta mevcut değil. Şu yenilemesi düzenli olarak yapılıyor. Herhangi bir kimyasal kullanmıyorum.

Tedavi kısmı bir şekilde ilerleyecek ama asıl önemli olan kaynağı bulmak deniyor hep. Aklınıza gelen kontrol etmem gereken bir şeyler var mı?

Teşekkürler
[/QUOTE]

Öncelikle çok geçmiş olsun,
Konuyu forumun hastalıklar bölümünde açıp, balığın fotolarını da eklerseniz, lepistes hastalıklarından anlayan forum müdavimleri in daha iyi bir geridönüşte bulunabilecekleri kanaatindeyim. Balıkların karınlarındaki şişlik, yüzgeçlerindeki kızarıklık, pullarındaki deformasyon vs. gibi etkenler, hastalığın teşhisini kolaylaştıracaktır.

Bu arada aşırı yemleme, uygunsuz kum kullanımı ( sahte hagen kumu gibi) gibi sebeplerden de olabilir,
Acil şifalar dilerim,
Keyifli hobiler,

Üye imzalarını sadece giriş yapan üyelerimiz görebilir

Emre AkkayaÇevrim Dışı

Özel Üye
Kayıt: 16/09/2018
İl: Sanliurfa
Mesaj: 356
Emre AkkayaÇevrim Dışı
Özel Üye
Gönderim Zamanı: 13 Kasım 2019 21:00
Kullandığınız günlük yem protein ağırlıklıysa ve sık sık veya hergün kullanırsanız iç parazit olabilir sıcaklık stress sorunu yoksa budur en fazla biraz daha vejetaryen diyet yapmalısınız lepistesler çok hassastır çabuk hastalık kapar reklamını yapayım yeri gelmişken eğer sonradan başka tür canlı doğurana geçerseniz adı platy olmalı bence çok canlı renkleriyle kaya kadar sağlam balıklardır ben 1 yıl belki 1 yıldan fazla platy Baktım hala yavru olarak da bakıyorum en çelimsiz zayıf hasta yavrular bile uzun süre hayatta kalıyor ben şu ana kadar hiç yavru kaybetmedim ama akvaryuma 1 çift lepistes ekledim iç iltihap çıktı hadi onu tedavisini yaptık geçti sonra da kabızlık değil de bir anüs şişmesi oldu ama görmeniz lazım pulları şişti ve eninde sonunda pulunu bile oynatamayacak kadar oldu ve kas katı kesilip öldü maalesef çok da seviyordum dişimi [:((] o yüzden lepistes bakarken olağanüstü dikkatli ve su değerlerine olağan dışı hakim olmak lazım ki olduğumuz zaman bile hasta olabiliyorlar maalesef geçmiş olsun tekrardan sağlıklı balıklar [:)]

Üye imzalarını sadece giriş yapan üyelerimiz görebilir

hakancezÇevrimiçi

Kayıt: 17/09/2019
İl: Izmir
Mesaj: 164
hakancezÇevrimiçi
Gönderim Zamanı: 19 Kasım 2019 20:45
Şükür iç parazit şüphesi ile karantinaya taşıdığımız balıklardan bir tane kayıpla süreci atlattık gibi gözüküyor. Baliklarimiz bir süre daha karantinada gözlem altında tutulacak.

Hediye gelen 80 cmlik tanka geçiş çalışmalarına başlamış iken bugün dip temizliği yaparken akvaryumun ortasındaki yatı kökü namı diğer Slave One içerisinde yeni bir tur Lepistes yavruları ile denk geldik. 3 kez doğurmuş bizimkiler.

Bitkilerin, yatı köklerinin arasına saklanmış minikler, büyüklerde artık alıştıkları için herhalde dokunmuyorlar. Oğlan halinden mutlu.

Bu hızla üreme devam ederse akvaryum filan yetmez muhtemelen bize [:D]

Bir yandan da ciddi deneyim oluyor. Ilerleyen dönemlerde daha farklı Lepistes türleri ile haşır neşir olmak için cesaret veriyor.

Beğenenler: [T]217331,lazarusv20[/T]

Üye imzalarını sadece giriş yapan üyelerimiz görebilir

lazarusv20Çevrimiçi

Kayıt: 01/09/2019
İl: Antalya
Mesaj: 1242
lazarusv20Çevrimiçi
Gönderim Zamanı: 19 Kasım 2019 20:56
Hakan Bey, küçük tankta lepisteslerin üreme hızı ile yarışmanız olası değil. Siz ve oğlunuz lepisteslere meraklısınız anladığım kadarı ile, büyük tank için hazırlıkları hızlandırmanızı öneririm. Bol şans [:iyi:]

Teşekkür Edenler: [T]217661,hakancez[/T]
+1: [T]213158,sina00[/T]

Üye imzalarını sadece giriş yapan üyelerimiz görebilir

Deniz.DenizÇevrim Dışı

Kayıt: 19/11/2019
Mesaj: 4
Deniz.DenizÇevrim Dışı
Gönderim Zamanı: 19 Kasım 2019 21:11
Merhabalar.
Hayatımda ilk defa forum kullanıyorum. Her türlü hatam için şimdiden özür dilerim. 11 bebek lepistesim, 1 çöpçüm, 2 cüce vatozum, var. Tankım yaklaşık 2 aylık. 25 lt. Hagen kum, lav kırığı zemin. Tankı kurduğumdan beri çeşitli sebeplerle balık kaybettim. Şu an -hamile gelmiş anneleri dahil bütün yetişkin balıkları öldüğü için- 11 adet 15 günlük lepistesle başbaşa kaldım. Şu an acil olarak çözmem gereken bir bitki sorunum var. İnternetteki görsellere bakarak belirleyebildiğim kadarıyla elodea isimli bir bitki ve başka 3 bilmediğim cins bitki var. Özellikle eladoa olmak üzere bitkilerde eriyerek kopma başladı. 4 gün önce komple tankı temizledim. Güneş alan bir noktadayız, gölgeye aldım. Isı 26. Işık mor floresan. 12 - 16 saat arası açık. Dün, Reeflowers markasının potash, all inclusive ve bugün de liquid carbon ürününe başladım. Ancak akşam saatlerinde eladoa -zaten henüz köklenmemiş olduğu için suda yüzüyordu. Ne yapmalıyım? Şimdiden teşekkür ederim.

Üye imzalarını sadece giriş yapan üyelerimiz görebilir

hakancezÇevrimiçi

Kayıt: 17/09/2019
İl: Izmir
Mesaj: 164
hakancezÇevrimiçi
Gönderim Zamanı: 19 Kasım 2019 21:26
[QUOTE=Deniz.Deniz]Merhabalar.
Hayatımda ilk defa forum kullanıyorum. Her türlü hatam için şimdiden özür dilerim. 11 bebek lepistesim, 1 çöpçüm, 2 cüce vatozum, var. Tankım yaklaşık 2 aylık. 25 lt. Hagen kum, lav kırığı zemin. Tankı kurduğumdan beri çeşitli sebeplerle balık kaybettim. Şu an -hamile gelmiş anneleri dahil bütün yetişkin balıkları öldüğü için- 11 adet 15 günlük lepistesle başbaşa kaldım. Şu an acil olarak çözmem gereken bir bitki sorunum var. İnternetteki görsellere bakarak belirleyebildiğim kadarıyla elodea isimli bir bitki ve başka 3 bilmediğim cins bitki var. Özellikle eladoa olmak üzere bitkilerde eriyerek kopma başladı. 4 gün önce komple tankı temizledim. Güneş alan bir noktadayız, gölgeye aldım. Isı 26. Işık mor floresan. 12 - 16 saat arası açık. Dün, Reeflowers markasının potash, all inclusive ve bugün de liquid carbon ürününe başladım. Ancak akşam saatlerinde eladoa -zaten henüz köklenmemiş olduğu için suda yüzüyordu. Ne yapmalıyım? Şimdiden teşekkür ederim. [/QUOTE]

Merhabalar,

Bende sizin gibi acemiyim. Yani cevapların yüzde yüz doğru olacağını garanti edemem.

Isiniz gayet iyi 26 derece. Güneş almayan bir yere çekmek de doğru bir hareket olmuş.

Ancak tankı komple temizlemek ile pek iyi bir iş yapmamissiniz. Akvaryumdaki faideli bakteriler sıfırlanmış olabilir.

Eldoa koklenen bir bitki değil. Uygun koşullarda kendi kendine büyüyor. Bence apar topar gübre işine girmeyiniz.

Mor ışık pek mantıklı değil. Daha klasik bir LED şerit hatta bir ampul bile daha iyi sonuç verebilir. Işıklandırma saatlerinizi de arttırın biraz.

Filtreniz nedir bilmiyorum. Belki fazla akıntı yapıyordur. Ona bir bakmak lazım.

Eğer akvaryumu sifirladiysaniz muhtemelen hızlı bir şekilde faideli bakteri oluşturmanız lazım. Forumda bir çok uygun öneri bulabilirsiniz.

Beğenenler: [T]219019,Deniz.Deniz[/T]
Teşekkür Edenler: [T]219019,Deniz.Deniz[/T]

Üye imzalarını sadece giriş yapan üyelerimiz görebilir

NursunÇevrimiçi

Özel Üye
Kayıt: 20/03/2019
İl: Erzurum
Mesaj: 657
NursunÇevrimiçi
Özel Üye
Gönderim Zamanı: 19 Kasım 2019 21:30
[QUOTE=Deniz.Deniz]Merhabalar.
Hayatımda ilk defa forum kullanıyorum. Her türlü hatam için şimdiden özür dilerim. 11 bebek lepistesim, 1 çöpçüm, 2 cüce vatozum, var. Tankım yaklaşık 2 aylık. 25 lt. Hagen kum, lav kırığı zemin. Tankı kurduğumdan beri çeşitli sebeplerle balık kaybettim. Şu an -hamile gelmiş anneleri dahil bütün yetişkin balıkları öldüğü için- 11 adet 15 günlük lepistesle başbaşa kaldım. Şu an acil olarak çözmem gereken bir bitki sorunum var. İnternetteki görsellere bakarak belirleyebildiğim kadarıyla elodea isimli bir bitki ve başka 3 bilmediğim cins bitki var. Özellikle eladoa olmak üzere bitkilerde eriyerek kopma başladı. 4 gün önce komple tankı temizledim. Güneş alan bir noktadayız, gölgeye aldım. Isı 26. Işık mor floresan. 12 - 16 saat arası açık. Dün, Reeflowers markasının potash, all inclusive ve bugün de liquid carbon ürününe başladım. Ancak akşam saatlerinde eladoa -zaten henüz köklenmemiş olduğu için suda yüzüyordu. Ne yapmalıyım? Şimdiden teşekkür ederim. [/QUOTE]
Merhaba ,
Özür dilemenize gerek yok , çoğu akvarist bu hobiye hatalarla başladı , önemli olan hatayı öğrenip düzeltmektir , bu hususta forumun faydası çok büyük bolca araştıma yaparak daha iyi adımlar atabilirsiniz. Tankı komple temizlemek azot döngüsünü sekteye uğratabilir , bunun yerine düzenli olarak haftalık su değişimi yapmanızı tavsiye ederim . Mor renk ışık bitkilere ne kadar faydası olur orası tartışılır , daha çok 6500k-10000k beyaz renk önerilir , 8 saat aydınlatma daha yaygındır . Elodea çoğunlukla vantuzla cama sabitlenir daha kolay bir yöntem olduğundan .

Beğenenler: [T]219019,Deniz.Deniz[/T]
Teşekkür Edenler: [T]219019,Deniz.Deniz[/T]

Üye imzalarını sadece giriş yapan üyelerimiz görebilir

Deniz.DenizÇevrim Dışı

Kayıt: 19/11/2019
Mesaj: 4
Deniz.DenizÇevrim Dışı
Gönderim Zamanı: 19 Kasım 2019 22:06
[QUOTE=hakancez]

Merhabalar,

Bende sizin gibi acemiyim. Yani cevapların yüzde yüz doğru olacağını garanti edemem.

Isiniz gayet iyi 26 derece. Güneş almayan bir yere çekmek de doğru bir hareket olmuş.

Ancak tankı komple temizlemek ile pek iyi bir iş yapmamissiniz. Akvaryumdaki faideli bakteriler sıfırlanmış olabilir.

Eldoa koklenen bir bitki değil. Uygun koşullarda kendi kendine büyüyor. Bence apar topar gübre işine girmeyiniz.

Mor ışık pek mantıklı değil. Daha klasik bir LED şerit hatta bir ampul bile daha iyi sonuç verebilir. Işıklandırma saatlerinizi de arttırın biraz.

Filtreniz nedir bilmiyorum. Belki fazla akıntı yapıyordur. Ona bir bakmak lazım.

Eğer akvaryumu sifirladiysaniz muhtemelen hızlı bir şekilde faideli bakteri oluşturmanız lazım. Forumda bir çok uygun öneri bulabilirsiniz. [/QUOTE]

Çok teşekkür ederim verdiğiniz bilgiler için.

[QUOTE=Nursun]
Merhaba ,
Özür dilemenize gerek yok , çoğu akvarist bu hobiye hatalarla başladı , önemli olan hatayı öğrenip düzeltmektir , bu hususta forumun faydası çok büyük bolca araştıma yaparak daha iyi adımlar atabilirsiniz. Tankı komple temizlemek azot döngüsünü sekteye uğratabilir , bunun yerine düzenli olarak haftalık su değişimi yapmanızı tavsiye ederim . Mor renk ışık bitkilere ne kadar faydası olur orası tartışılır , daha çok 6500k-10000k beyaz renk önerilir , 8 saat aydınlatma daha yaygındır . Elodea çoğunlukla vantuzla cama sabitlenir daha kolay bir yöntem olduğundan .[/QUOTE]

Çok teşekkür ederim. Vantuzla yapıştırma yöntemini okudum bugün ama bitki bayağı erimiş, çıkardım. Deneme amacıyla bir süre suda ve ışıkta besin ve gübre takviyesi yapacağım.

Beğenenler: [T]214092,Nursun[/T]

Üye imzalarını sadece giriş yapan üyelerimiz görebilir

Emre AkkayaÇevrim Dışı

Özel Üye
Kayıt: 16/09/2018
İl: Sanliurfa
Mesaj: 356
Emre AkkayaÇevrim Dışı
Özel Üye
Gönderim Zamanı: 19 Kasım 2019 22:49
Düzeltme:elodealar kök verebilir vermeyedebilir bende bir tanesi kök vermişti çok da güzel verdi ayrıca gövdeden filiz verince filizin çıktığı yerden de kök veriyor :)

Ve hagen kuma mıknatıs yaklaştırın çekiyorsa siyah kumu değişin, lav kırığı iyidir kalsın, mıknatıs siyah kumu çekmiyorsa kalsın 25 litreye de sadece bir elma bir nerite 1 erkek 1 dişi lepistes olabilir bitkilendirme konusunda tecrübem ve göz zevkim yok maalesef geçmiş olsun akvaryumu kurduktan 18-30 gün sonra balıkları ekleyin ki biyolojik denge tam kurulsun hemen ölmesinler diye [:)][EDIT]Emre Akkaya,2019-11-19 22:56:22[/EDIT]

Beğenenler: [T]219019,Deniz.Deniz[/T]
Teşekkür Edenler: [T]219019,Deniz.Deniz[/T]

Üye imzalarını sadece giriş yapan üyelerimiz görebilir

hakancezÇevrimiçi

Kayıt: 17/09/2019
İl: Izmir
Mesaj: 164
hakancezÇevrimiçi
Gönderim Zamanı: 20 Kasım 2019 09:39
Karantina akvaryumunda bile boş durmuyor bu hinzirlar. Sabah karantina tankında da yavru Lepistes bulduk. Hemen farklı bir yere aldık tabii ki. [:3]

__________________________________________

60cmlik tanktan 80cm lik tanka geçiş işlemlerine an itibari ile başladım.

Balıklara dün yem vermedim. Taşınma sırasında aşırı pisletme yapmasınlar diye. 5 tane konteyner içerisine baliklarimizi yerleştirdik. Yavrular, büyükler, vatozlar, copculer ve salyangozlar. Salon ısısı 26 derece akvaryumda keza aynı şekilde. Isı farkı olusmasin diye esitledim.

Bitkilerde çıkartıldı. Su temizliğini haftasonu yapmıştım zaten. Eski akvaryum içerisinde kalan suyu ayrı bir bidona aldım. Burada filtre çalışmaya devam ediyor kesintisiz şekilde.

Yeni akvaryum ile aradaki farkı kapatmak üzere 1 haftadır 60 litre su dinlendi. Içerisine Seachem Stability eklendi. Hazırda bekliyor.

Yeni akvaryum için yine eski akvaryumda kullandığım kumun aynısından temizlenmiş halde bekliyor. Alırken fazladan 1 torba almıştım [:iyi:]

Yeni akvaryumda işık sistemi zaten hazır. Otomasyon sistemi ve sensörler hazır. Daha büyük boyutlu ısıtıcı hazır.

Buraya kadar yanlış gordugunuz bir şey var mı.

Bundan sonra sunlari yapsam sırası ile sorun olur mu

1. Hazirda beklettigim kumu yeni akvaryuma ekleyip üzerini eski akvaryumun kumu ile tamamlamak.

2. Kum transferinin ardından eski akvaryumdan gelen suyun eklenmesi ve bitki dikimi.

3. Filtre sisteminin transferi.

4. Yeni dinlendirilmis suyun eklenmesi

5. Balıkların beklediği konteynirlara yeni tanktan damlama yöntemi ile alıştırma yapılması.

6. Balıkların transferi ve mutlu son.

Hakan Bey şunu farklı yapın dediğiniz bir şey olur mu? Şimdiden teşekkürler..

Not. Hazırda Sera Bio Nitrivec, Aquatan ve Seachem Stability vs takviyelerle mevcut. Kullanın faydası olur dediğiniz bir seyler olursa onu da yazın lütfen. Reeflowers in stres azaltıcı bir sıvisi ve bakteri yemleme sıvısı da varmış evde. Hatta reeflowers in tum ürünleri var sanırım.

Not 2. Transfer işini eğer mümkün ise 24 saat içinde bitirmek istiyorum. Hanım isyan etmesin [:)))][EDIT]hakancez,2019-11-20 12:36:37[/EDIT]

Beğenenler: [T]217333,Cüneyt sönmez[/T][T]209207,Emre Akkaya[/T][T]213558,Kabasakal34[/T]
+1: [T]217333,Cüneyt sönmez[/T]

Üye imzalarını sadece giriş yapan üyelerimiz görebilir

Cüneyt sönmezÇevrimiçi

Kayıt: 01/09/2019
İl: Kocaeli
Mesaj: 81
Cüneyt sönmezÇevrimiçi
Gönderim Zamanı: 20 Kasım 2019 14:36

Hakan bey,
Bence diğer akvaryumu hiç bozmayın. Nasıl olsa sonra tekrar yeniden kuracaksınız. Tabi karar size ait. En azından benim öyle oldu :)) Hiç değilse suyu ve kumu kalsın. Öteki akvaryumda sürgün verecek olan bitkileri ekersiniz, filtresi olmasada olur, sonra yavaş yavaş karides eklemeye başlarsınız. Bir şekilde kaldırırsanız tekrar kurmak zor oluyor, ayrıca hanımlar ee sen bunu kaldırmamışmıydın tekrar niye kuruyorsun gibi cevabı olmayan sorular soruyorlar [:D]

+1: [T]217331,lazarusv20[/T]

Üye imzalarını sadece giriş yapan üyelerimiz görebilir