Az Bilinen Değerli Bir Canlı Yem: MOİNA


hyilmazÇevrim Dışı

Kayıt: 10/03/2008
İl: Giresun
Mesaj: 49
hyilmazÇevrim Dışı
Gönderim Zamanı: 20 Mayıs 2010 22:45
AZ BİLİNEN ÇOK DEĞERLİ BİR CANLI YEM: MOİNA
Daphnia, yaygın adıyla su piresi olarak bilinen tatlı su kabuklusudur. Bu yaygın ismi sadece küçük boyutları nedeniyle değil, aynı zamanda su içinde yaptığı kısa, kesintili, hoplama hareketleri nedeniyle almışlardır. Daphnia ve Moina birbirine çok yakın iki cinstir. Bu nedenle çoğu zaman birbiriyle karıştırılmaktadırlar.
Daphnia’ların vücudu, kafa ve yuvarlak bir kabuktan oluşur. Kafada bulunan antenler, hareketlerini sağlar. Geniş bileşik gözler kafanın yan tarafında bulunur. Daphnia’nın karakteristik özelliklerinden biri, bir dış iskelet gibi görev yapan kabuklarıdır. Bu kabuk pediyodik olarak değiştirilir veya atılır. Yumurta ve embriyonun geliştiği yumurta kesesi dişi bireylerin vücudunun sırt kısmındadır. Daphnia’da bu yumurta kesesi kapalıyken, Moina’da açıktır.
Moina’ların boyu, Daphnia’nın yarısı kadardır. Ergin Moina’lar (0,7-1 mm) yeni açılmış Artemia’lardan (0,5 mm) daha büyüktür ve ergin rotiferlerin 2-3 katıdır. Genç Moina’lar (0,4 mm) ise yeni açılmış Artemia’lardan daha küçüktür. Buna ek olarak Artemia tatlı suda hızlı bir şekilde ölüp besin değerlerini kaybederken, Moina’lar balıklar tarafından tüketilene kadar canlı kalır. Bu nedenle, Moina’lar tatlı su balık yavrularının beslenmesi için çok uygundur. Çoğu tatlı su balığının yeni açılmış yavruları, Moina’ları ilk besin olarak iştahla tüketir.
Daphnia (solda), Moina (sağda)
Singapur’da Moina micrura, çoğunlukla tavuk gübresiyle (nadiren domuz gübresi) zenginleştirilmiş göl sularında yetiştirilir ve 2 cm kadar olan bir çok tropikal süs balığı yavrularının tek yemi olarak kullanılır. Ne yazıkki, böylesine değerli bir yemin büyük miktarlarda üretilmesi için yapılmış çok az çalışma vardır.
Fiziksel ve Kimyasal Gereksinimler
Moina, organik maddelerin çürümekte olduğu, göller, havuzlar, geçici su birikintileri, sulama kanalları, yavaş akan sular ve bataklıklarda bolca bulunur. Moina, genellikle kötü su şartlarına karşı oldukça dayanıklıdır. Çözünmüş oksijen miktarı sıfıra yakın sularda bile hayatta kalabilirler. Lağım suyu karışmış sularda bile üreyebilirler. Moina türlerinin oksidasyon lagünlerindeki lağım sularının stabilize edilmesinde önemli bir role sahip oldukları rapor edilmiştir. Düşük oksijen seviyesine sahip ortamlarda hayatta kalabilmeyi, yüksek hemoglobin sentezleme kapasitesiyle başarırlar. Hemoglobin sentezlenmesi, sudaki çözünmemiş oksijen miktarıyla ilgilidir. Yüksek sıcaklık ve yüksek populasyon yoğunluğu da hemoglobin üretimine neden olabilir. Moina, Daphnia’nın aksine, ani sıcaklık değişikliklerine (5-31 °C) karşı oldukça dayanıklıdır. Üremeleri için ideal sıcaklık 24-31 °C’dir. 35 °C’de bile canlılıkları bir süre sürdürebilirler. Bu yüksek adaptasyon özelliğiyle özellikle sıcak bölgelerdeki ticari balık üreticileri ve evde canlı yem üreten hobiciler için çok idealdirler. 
Besin Gereksinimleri
Moina, bakteri, maya, fitoplankton ve çürümekte olan organik maddelerle beslenir. Moina populasyonları, fitoplanktonlar kadar, yeteri miktarda bakteri ve maya hücrelerinin bulunduğu ortamlarda da hızlı bir şekilde çoğalırlar. Moina, mavi-yeşil algleri (Microcystis aeruginosa) de tüketebilen çok az zooplanktondan biridir. Çürümekte olan bitki ve hayvan atıkları Moina’ların gelişmesi ve üremesi için yeterli enerjiyi sağlayabilir. Bu atıkların besin değeri, atığın menşei ve yaşına bağlıdır.
Moina’ların Hayat Döngüsü
Moina eşeyli veya eşeysiz olarak üreyebilir. Normal olarak populasyondaki tüm dişi bireyler eşeysiz olarak üreyebilir. Uygun şartlar altında Moina 4-7 gün içinde üreme olgunluğuna ulaşır ve dişi başına 4-22 yumurta üretir. Her 1,5-2 günde bir yumurtlayabilirler ve her dişi tüm hayatı boyunca 2-6 kez yumurtlar. Ayrıca uygun şartlar altında hemen hemen açılan tüm Moina yumurtaları dişidir. Uygun olmayan ortam koşullarında erkek bireyler üretilir ve Artemia’da olduğu gibi dinlenme yumurtaları (ortam koşulları normale dönene kadar açılmayan yumurta) oluşmasına neden olan eşeyli üreme gerçekleşir. Moina’nın eşeysiz üremeden eşeyli üremeye geçişini tetikleyen şey, besin kaynağındaki ani değişikliktir (besinin ani şekilde değiştirilmesi veya besin azlığı). Bu değişiklik, dinlenme yumurtalarının sayısının artışına neden olur. Eğer populasyon iyi şekilde beslenirse dinlenme yumurtalarının sayısı azalır. Daphnia populasyonlarındaki artış, üremenin hızlı bir şekilde düşmesine neden olurken, bu durum Moina için pek geçerli değildir. Örneğin, 1 litre sudaki ergin Daphnia manga birey sayısı 30’u geçtiğinde, dişi bireylerde yumurta üretimi hızlı bir şekilde azalır. Bu sayı litrede 500 ergin bireye ulaştığında yumurta üretimi tamamen durur ve kültürün çöküşü gerçekleşir. Moina’da bu durumun gerçekleşmesi için litredeki ergin birey sayısının 5000’i geçmesi gerekir. Moina, Daphnia’ya göre yüksek populasyon yoğunluğuna daha iyi adapte olmuştur ve bu özellik daha küçük alanda daha fazla üretilebilmelerini sağlar. Bazı Moina türleri yüksek tuzlu ortamlarda da yaşayıp çoğalabilir. Bu özelliği ile tuzlu su akvaryumlarında da canlı yem olarak kullanılabilir.
Moina’nın Besin Değeri
Moina’nın besin değerleri yaşına ve beslendiği besin kaynağına göre değişir. Ergin Moina’lar yavru bireylere göre daha fazla yağ içerir. Aşağıdaki tabloda çeşitli canlı yemlerin besin değerleri beraberce verilmiştir. Maya ile beslenen Moina’ların bile diğer canlı yemlerle karşılaştırıldığında besleyici değerinin ne kadar yüksek olduğu görülmektedir. İçerdiği yağ asidi ve esasiyal amino asid değerleri (yüksek seviyede omega 3 içerir), çok değerli bir canlı yem olan Tubifeks’le hemen hemen aynıdır. İçerdiği protein (kuru ağırlıklarının yaklaşık %75’i) ve yağ miktarı Daphnia’ya göre çok yüksektir. Moina’lar ayrıca balıklar için çok önemli olan A ve D vitaminlerini içerir. A vitamini balıkların büyüme ve gelişimi için gereklidir ve aynı zamanda enfeksiyonlara karşı mükemmel bir koruyucudur. D vitamini tüm omurgalılarda olduğu gibi balıklarda da kemik gelişiminden sorumludur. Bununla birlikte Moina’lar beslendiği besine bağlı olarak az miktarda B ve C vitamini içerir. B vitamini balıklarda kasların gelişimini sağlarken, C vitamini deri oluşumu ve renklenmesi için gereklidir.
 

Bazı Canlı Yemlerin Besin Değerlerinin Karşılaştırılması
Canlı Yemler
 
Su
 
Protein
 
Lipit
 
Kül
 
Tubifeks
 
81.22
 
58.68
 
11.39
 
9.74
 
Artemia salina
 
 
89.09
 
 
57.20
 
 
12.85
 
 
9.34
 
 
Moina sp.(maya ile kültür yapılan)
 
87.2
 
72.13
 
23.7
 
-
 
Tigriopus japonicus (Doğal)
 
88.6
 
71.05
 
22.8
 
4.38
 
Acartia clausi (Doğal)
 
88.1
 
71.42
 
10.92
 
17.6
 
Brachionus plicatilis (Doğal)
 
86.1
 
39.8
 
11.7
 
8.8
 
Daphnia sp.
 
89.3
 
70.09
 
13.08
 
6.54
 
 
Canlı kurtlar (Enchytraeus sp.)
80.2
58.58
27.7
8.58

 
Moina Kültürü Oluşturma
 Moina kültürü oluşturmak için çeşitli kaplar kullanılabilir. 40 litrelik bir akvaryum, üretim için kullanılabilir. Bu miktar bir hobicinin günlük Moina ihtiyacını karşılamak için yeterli olacaktır. Ticari amaçlı olarak büyük miktarlarda üretim için, tanklar, sarnıç özelliği taşıyabilecek betondan, paslanmaz çelikten, plastikten veya fiberglastan üretilmiş alanlar veya küçük göller kullanılabilir. Her durumda paslanmaz çelikten olsa bile boyanmış metallerden kaçınılmalıdır. Oluşturulan ortamın derinliği 90 cm’i geçmemelidir. 40-50 cm’lik bir derinlik uygun olacaktır. Sığ su derinliği, fitoplanktonların fotosentez yapabilmesi için ışığın iyi şekilde penetre olması sağladığı gibi oksijen difüzyonu için geniş yüzey oluşturur. Moina’lar kimyasallara karşı çok hassas oldukları için kimyasal kullanılması gerekir. Kullanılacak ortamın kimyasallarla temizlenmesine gerek yoktur ancak kullanılmadan önce direk güneş ışığına maruz bırakılması, kaptaki olası predatör yumurtalarının öldürülmesi için yardımcı olabilir.
 
Moina pesitisitlere, metallere (bakır ve çinko gibi), deterjanlara, çamaşır suyuna ve diğer toksik maddelere çok hassastır. Şehir suları, klorun uzaklaşması için en az iki gün bekletilmelidir veya kloru nötralize eden maddeler eklenebilir. Doğal kaynak suları veya akvaryumdan dip çekimi ile alınan su idealidir. Eğer hava kirliliği olmayan bir ortamdan toplanmışsa yağmur suyu da çok güzel bir ortam sağlar. Filtre edilmiş göl veya nehir suları da kullanılabilir. Sert, pH değerleri 6.5-9.5 arasında olan suları severler. Optimum su sıcaklığı 24-31 °C’dir. Düşük sıcaklık üreme verimini düşürür.
Suyun hafifçe havalandırılması, sudaki oksijenin artırmasını, besin parçalarının su içinde dağılmasını ve fitoplanktonların çoğalmasını sağlayacağı için, dişi Moina’lardaki yumurta sayısını; populasyondaki yumurta oluşturan dişi sayısını ve populasyon yoğunluğunu arttırır. Kültür kabı içindeki hafif akıntı Moina üretimini arttırır. Fakat su içersinde çok küçük hava baloncukları oluşturan hava taşları Moina’ların ölümüne yol açar. Dolayısıyla ışıklandırma ve havalandırma opsiyoneldir. Ancak kültür ortamının güneş gören bir yerde olması tavsiye edilir. Düşük ısı üremeyi düşüreceği için, soğuk havalarda ısıtıcı takılabilir.
Moina’ların Beslenmesi
 Aşağıda bazı besinler ve gübreler listelenmiştir. Bunlardan bazılarının denenmesi oluşturulan kültür ortamında hangisinin daha iyi çalışacağını anlamak için faydalı olacaktır. Listedeki miktarlar 380 litre’ye 5 günlük verilecek şekilde hazırlanmıştır. Ancak verilen tüm değerler görecelidir. En iyi kültür sizin başarılı bir şekilde yürütebildiğiniz kültürdür. Dolayısıyla eğer yönteminiz sizce iyi çalışıyorsa gerisini unutun gitsin.
1- Maya : 8,5-14,2 gram maya
2- Maya ve Mineral gübre: 8,5-14,2 gram maya ve 14,2 gram amonyum nitrat
3- Yonca, Kepek ve Maya: 42,5 gram yonca unu, 42,5 gram kepek ve 8,5 gram maya
4- İnek gübresi, Kepek ve Maya: 142 gram kuru inek gübresi, 42,5 gram kepek ve 8,5 gram maya
5- İnek gübresi, Pamuk Tohumu Unu ve Maya: 142 gram kuru inek gübresi, 42,5 gram pamuk tohumu ve 8,5 gram maya
6- İnek veya At gübresi: 567 gram kuru
7- Tavuk gübresi: 170 gram kuru
8- Maya ve Spiriluna tozu: 6 gram maya ve 3 gram spiriluna tozu
9- Yeşil su: Belli aralıklarla yeşil su ile su değişimi
 
Fazla besleme kültürde problemlere ve kültürün birkaç gün içinde çökmesine neden olabilir. Bu nedenle ilk olarak az miktarda besin vererek ve daha sonra miktarı yavaş yavaş arttırarak uygun miktar belirlenebilir. Kültüre başlanırken besin ve/veya gübre suya eklendikten 12-24 saat sonra Moina’ların ortama eklenmesi tavsiye edilir. 25 litreye 100 Moina başlangıç olarak yeterli miktar olacaktır.
Moina’lar kültür ortamında Artemia kepçesi ile yakalanarak veya kültür suyu kadın çorabından veya kahve filtresinden süzülerek balıklara verilebilir. Hasat edilen Moina’lar temiz su içersinde buzdolabında birkaç gün (belki bir hafta) bekletilebilir. Ama unutulmalıdır ki bekletilen Moina aç oldukları için besleyici değerleri azalacaktır. Bu nedenle balıklara verilmeden önce bir gün maya ve spiriluna ile beslenebilir.
 Ek Bilgiler
 Özellikle uzak doğu ülkelerinde kullanılan bir numaralı canlı yemdir. Bir çok balık türü için tek yem olarak kullanılmaktadır. Üretimlerinin kolay ve neredeyse maliyetsiz olması, dayanıklı olmaları ve besin değerlerinin çok yüksek olması Moina’ları çok cazip hale getirmektedir.
Moina’lar beslendikleri kapların dibinde çürümekte olan materyalleri sever. Bu nedenle kültür yapıldıkları kabın içine bir miktar dalından kuruyup düşmüş bitki yaprakları (fındık, çınar, akasya, kavak, kuşburnu gibi) eklemek faydalı olacaktır. Bu yapraklar eklendikten bir süre sonra dibe batacaktır.
Moina’ların oldukları tankların içinde bitki veya dallanmış algler olmaması önerilir. Böyle ortamlar üreme verimini düşürür. Camlarda biriken algler belli aralıklarda temizlenmelidir. Moina’lar bu alglere yapışıp kalabilir.
Moina tanklarının içine 1-3 salyangoz eklenmesi iyi olacaktır. Salyangozlar makroalgleri tüketirken, Moina yumurtalarına dokunmayacaktır.
3-4 haftada bir dip çekimi yapılmalıdır ve dipte biriken pislikler uzaklaştırılmalıdır. Çekilen su bir yerde 1-2 gün bekletilmelidir. Bu su içinde kalan Moina’lar toplanarak ana tanka aktarılabilir.
 
 
Kaynaklar:
1- Culture Techniques of Moina: The Ideal Daphnia for Feeding to Freshwater Fish Fry (R.W.  Rottmann, J. Scott Graves, Craig Watson and Roy P.E. Yanong)- Florida University
 

2-  Tubifex tubifex Müller, 1774 (Annelidae)’in Besin Kompozisyonu ( E.Ü. Su Ürünleri Dergisi,2003)

 

3- Kişisel Deneyimler

 

Hüseyin YILMAZ- Yüksek Biolog

 

 
 


Uzun süredir kültürünü yaptığım bu değerli canlı yemle ilgili ne yazık ki forumda hiçbir bilgi bulamadım. Bunun üzerine biraz okuma yaparak bir derleme hazırladım. Biraz zamanımı aldı ancak umarım hobicilere bir katkısı olur.

Beğenenler: [T]173796,themrt[/T]
Teşekkür Edenler: [T]189258,XOCOH38[/T]

Üye imzalarını sadece giriş yapan üyelerimiz görebilir

Koksal GurkanÇevrim Dışı

Özel Üye
Kayıt: 19/10/2009
İl: Istanbul
Mesaj: 6947
Koksal GurkanÇevrim Dışı
Özel Üye
Gönderim Zamanı: 21 Mayıs 2010 00:13
Elinizde ne kadar var? Kültürü paylaşarak çoğalmasını sağlamak mümkün olabilir mi?
Açıkçası bulsam hemen bir miktar kültür almak isterdim.
Bu tip durumlarda ancak bizler yönlendirir, talep eder ve üretecek kişileri teşvik edersek bir yerlere gelir.
Çeviri için elinize sağlık. Umarım kısa zamanda yaygınlaştırma imkanı buluruz.

Üye imzalarını sadece giriş yapan üyelerimiz görebilir

hyilmazÇevrim Dışı

Kayıt: 10/03/2008
İl: Giresun
Mesaj: 49
hyilmazÇevrim Dışı
Gönderim Zamanı: 21 Mayıs 2010 00:26
Merhaba Köksal Bey,
Öncelikle teşekkür ederim. Ben forumlardan çok şey öğrendim. Özellikle bilmekle yapmak arasında çok fark olduğunu. Elimden geldiğince katkı sağlamaya çalışıyorum. Kültür elimde var. laboratuarda tür teşhisini yaptım ve 40 litrelik akvaryumda çoğaltıyorum. Aynı zamanda 15 litrelik 2 ayrı kapta nasıl daha verimli üretebilirim diye denemeler yapıyorum. Kültürlerimin fotoğraflarını çektim. Moina'nın diğer canlı yemlere göre öyle güçlü avantajları varki, kullanımının yaygınlaşmasının hobiye ciddi katkısı olacağı kanaatindeyim. Yabancı forumlarda da çok yoğun ilgi var. Öyleki uzakdoğuda kültürleri ülkeden ülkeye kargolayıp gönderiyorlar. Varın gerisini siz düşünün. Ayrıca üreten ve kendi yöntemlerini geliştiren arkadaşların benden daha başarılı olacağını da eminim.
Maranon2010-05-24 01:03:54

Üye imzalarını sadece giriş yapan üyelerimiz görebilir

GaliyevÇevrim Dışı

Kayıt: 29/09/2006
İl: Giresun
Mesaj: 231
GaliyevÇevrim Dışı
Gönderim Zamanı: 23 Mayıs 2010 12:42
Hüseyin Bey yaptığınız çeviriyi okudum ve gerçekten de çok etkilendim. Sanırım aynı şehirdeyiz.
Teşekkürler...
Maranon2010-05-24 01:04:38

Üye imzalarını sadece giriş yapan üyelerimiz görebilir

hyilmazÇevrim Dışı

Kayıt: 10/03/2008
İl: Giresun
Mesaj: 49
hyilmazÇevrim Dışı
Gönderim Zamanı: 23 Mayıs 2010 20:49
Çok teşekkür ederim Yağız Bey. Maranon2010-05-24 01:04:53

Teşekkür Edenler: [T]206404,Hzloz[/T]

Üye imzalarını sadece giriş yapan üyelerimiz görebilir

RüzgardegirmeniÇevrim Dışı

Kıdemli Akvarist
Kayıt: 12/04/2006
İl: Manisa
Mesaj: 5919
RüzgardegirmeniÇevrim Dışı
Kıdemli Akvarist
Gönderim Zamanı: 26 Mayıs 2010 22:49
Lipit oranı oldukça yüksek,bu da onu balıklara az vermemiz gerektiğine işaret ediyor.Eğer yetişkin bireyler bu tip bir canlı yemle sürekli olarak beslenecek olursa erken yaşta üretimden ıskartaya çıkması kaçınılmazdır.

Teşekkür Edenler: [T]110464,Amra[/T]
+1: [T]110464,Amra[/T]

Üye imzalarını sadece giriş yapan üyelerimiz görebilir

hyilmazÇevrim Dışı

Kayıt: 10/03/2008
İl: Giresun
Mesaj: 49
hyilmazÇevrim Dışı
Gönderim Zamanı: 26 Mayıs 2010 23:28
Onur Bey, yemin içerdiği lipid miktarından daha çok hangi tür lipidleri içerdiği ve balıkların bunu nasıl metabolize ettiği çok daha önemlidir. Özellikle bazı lipidler balıkların bağışıklık sisteminin, omurga yapılarının gelişmesi için mutlaka belli oranlarda alınmalıdır. İşlenmiş birçok yem bu lipid değerlerini kaybeder. Balıkların canlı yemle daha hızlı ve sağlıklı gelişmesinin nedenlerinden biri budur. Ancak düzensiz bir beslenme tarzı seçildikten sonra hangi yemi kullanırsanız kullanın aynı sorunlarla karşılaşmamız muhtemeldir.

Üye imzalarını sadece giriş yapan üyelerimiz görebilir

RüzgardegirmeniÇevrim Dışı

Kıdemli Akvarist
Kayıt: 12/04/2006
İl: Manisa
Mesaj: 5919
RüzgardegirmeniÇevrim Dışı
Kıdemli Akvarist
Gönderim Zamanı: 26 Mayıs 2010 23:37
Mutlaka Hüseyin Bey,dediğiniz doğru.Benim kastettiğim Türk mantığıyla abartmamamız gerektiği.Bak bu iyiymiş diyip sürekli bu şekilde beslemememiz gerektiğidir.

+1: [T]110464,Amra[/T]

Üye imzalarını sadece giriş yapan üyelerimiz görebilir

Koksal GurkanÇevrim Dışı

Özel Üye
Kayıt: 19/10/2009
İl: Istanbul
Mesaj: 6947
Koksal GurkanÇevrim Dışı
Özel Üye
Gönderim Zamanı: 27 Mayıs 2010 08:11
Genelde gerçekleştirilen en büyük hata tek tipte ve oldukça fazla beslemek değil mi?
İşin doğrusu elbette çeşitli yemlerle ve gerektiği kadar beslemektir. Hatta bir balık için en az iki üç çeşit kuru, bir canlı yem olmalı, ıspanak-bezelye gibi sebzeler verilmeli ve arada sırada bir gün aç bırakılmalıdır. Aslında akvaryumdaki bir çok yosun, artık vs yediklerinden aç kalmazlar ama dışarıdan desteklenerek olmamış olur.

Üye imzalarını sadece giriş yapan üyelerimiz görebilir

biriÇevrim Dışı

Kayıt: 12/11/2008
İl: Eskisehir
Mesaj: 371
biriÇevrim Dışı
Gönderim Zamanı: 03 Temmuz 2010 05:50
Çalışmanızdan dolayı sizi kutluyorum, mümkünse bende kültür oluşturmka için monianızdan almak isterim.

Üye imzalarını sadece giriş yapan üyelerimiz görebilir

tar216Çevrim Dışı

Kayıt: 28/10/2009
İl: Bursa
Mesaj: 32
tar216Çevrim Dışı
Gönderim Zamanı: 03 Kasım 2010 10:32

Hüseyin bey öncelikle yazınız için teşekkür ederim bu kültürden edinme imkanımız varmı?


Üye imzalarını sadece giriş yapan üyelerimiz görebilir

AmraÇevrim Dışı

Özel Üye
Kayıt: 20/04/2011
İl: Istanbul
Mesaj: 795
AmraÇevrim Dışı
Özel Üye
Gönderim Zamanı: 02 Eylül 2011 11:33
Evet ben bu

Daphnia/Monia

kültürü edindim şuan çoğaltma aşamasındayım ilk izlenimler .
Damızlık Daphnia magna   nın (Su Piresi)  3/1 kadar olup yavrusu  da yeni çıkmış artemia dan daha ufak
bu güzel haber çünkü çok ufak olan bazı balık larvaları için süper besin oluyo
Beta ,Japon ,Calvus yavruları için süper bir çanlı yem olacak gibime geliyo :))

Amra2011-09-02 11:42:44

Üye imzalarını sadece giriş yapan üyelerimiz görebilir

yol gezerÇevrim Dışı

Kayıt: 20/12/2012
İl: Mugla
Mesaj: 55
yol gezerÇevrim Dışı
Gönderim Zamanı: 15 Şubat 2014 17:41
Merhabalar 
bu kültürü nasıl temin edebiliriz?

Üye imzalarını sadece giriş yapan üyelerimiz görebilir

Nihat ÇAMLIBELÇevrim Dışı

Kayıt: 30/04/2013
İl: Çanakkale
Mesaj: 81
Nihat ÇAMLIBELÇevrim Dışı
Gönderim Zamanı: 22 Şubat 2014 10:27
Dört yılda çoğu şeyin değiştiği kanaatindeyim.gelişmeler hakkında bilgilendirebilirmisiniz.yaptığınız değişikliklerde aldığınız sonuçlar.

Üye imzalarını sadece giriş yapan üyelerimiz görebilir