YOLCU İŞLEMLERİ

Kanuni dayanak nedir?

4458 sayılı Gümrük Kanununun 167 nci maddesi, 2009/15481 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı eki "4458 sayılı Gümrük Kanununun Bazı Maddelerinin Uygulanması Hakkında Karar, 06/07/2011 tarihli ve 2011/39 sayılı Genelge.

Yolcu kimdir?

Ticaret, memuriyet, tahsil, ziyaret, tedavi veya turizm gibi herhangi bir amaçla kısa veya uzun bir süre kalmak üzere, yabancı bir ülkeden karayolu, demiryolu, deniz veya hava yollarından biriyle Türkiye Gümrük Bölgesine gelen yabancı bir ülkede oturan Türkler ve yabancılar ile herhangi bir amaç ile gittikleri yabancı ülkeden kesin veya geçici olarak dönen, Türkiye'de oturan Türkler ve yabancılar ile Türkiye'den aynı amaçlarla ve aynı yollarla yabancı bir ülkeye giden benzeri Türk ve yabancılardır.

Kimler yolcu sayılmaz?

Nakil vasıtaları sürücüleri ve hizmetlileri yolcu sayılmazlar. Dolayısıyla bu kişiler, yolcu beraberi eşya muafiyetinden yararlandırılmazlar.

Yolcu beraberi eşya nedir?

Yolcunun beraberinde getirdiği, ticari miktar ve mahiyet arz etmeyen eşyadır.

Yolcu beraberi hediyelik eşya muafiyeti nedir?

Muafiyet, her bir yolcu için toplam gerçek kıymeti 430 Avro'yu geçmeyen eşya için uygulanır. Ancak, 15 yaşından küçük yolcular için bu miktar 150 Avro olarak uygulanır.

Yolcu beraberi kişisel eşya muafiyeti nedir?

2009/15481 sayılı Kararın "Kişisel eşya" başlıklı 58 inci maddesi ile Karar eki Ek-9 liste kapsamı eşyaya muafiyet tanınmıştır. Sayfanın sonunda yer verilen Ek-9 sayılı listenin (A) bölümünde belirtilen eşya sadece yolcu beraberinde, (B) bölümünde belirtilen eşya ise, yolcu beraberinde ya da yolcunun gelişinden bir ay önce veya bir ay sonra getirilebilir.

Yolcu beraberinde getirilen eşyanın getirilmesi için yolcunun gelişinden bir ay önce veya bir ay sonrası olarak tespit edilen sürelerin aşılması halinde süre uzatımı mümkün müdür?

Eşyanın geldiği gümrük idaresinin bağlı bulunduğu Gümrük ve Muhafaza Başmüdürlüğünce söz konusu süre aşımına neden olan durumun mücbir sebep ve beklenmeyen halden kaynaklandığının tespit edilmesi halinde bir defayla sınırlı olmak üzere en fazla 3 aya kadar süre uzatımı yapılması mümkündür.

Yolcu beraberi eşya muafiyeti nasıl uygulanır?

Transit yolcular hariç olmak üzere, yolcu beraberinde getirilip serbest dolaşıma sokulan gayri ticari nitelikteki, kişisel ve ailevi kullanıma mahsus veya hediye edilmek üzere getirilen eşyaya muafiyet tanınır.

Şöyle ki; mezkur Karar eki Ek-9'daki liste kapsamı eşya için muafiyet karşılarında yazılı miktar ile sınırlı olarak uygulanacaktır. Hem 430 AVRO'luk yolcu beraberi hediyelik eşya muafiyet hakkı, hem de kişisel eşya muafiyet hakkı her bir yolcu başına Ek-9'daki listede yer alan eşya için karşılarında yazılı miktarlarla sınırlıdır. Diğer bir ifadeyle, listede yer alan eşya için eşyanın kıymetine bakılmaksızın listede belirtilen miktar kadar getirilebilecektir. Liste kapsamı dışında kalan eşya için ise, getirilen eşyaya muafiyet uygulanabilmesi için eşyanın toplam kıymetinin 430 Avro'yu aşmaması gerekmektedir.

Yolcu beraberinde getirilen Ek-9 sayılı liste kapsamı “A) Tüketim Maddeleri” bölümünde yer alan eşya için muafiyet nasıl uygulanır?

Yurda giriş yapan yolcuların Karar eki Ek-9 liste kapsamı “A) Tüketim Maddeleri” bölümünde yer alan eşyaya, yolcu beraberinde olmak kaydıyla, muafiyet tanınacaktır.

Tütün ve tütün ürünleri ile alkollü ürünler için muafiyet hakkı karşısında yazılı miktarı aşmamak kaydıyla her bir ürün için ayrı ayrı kullanılabilir. Ayrıca, tütün ve tütün ürünleri ile alkollü ürünlere ilişkin muafiyet hakkından, 18 yaşın altındaki yolcular faydalanamayacaktır.

Muafiyet kapsamındaki eşya tür ve miktarları şu şekildedir:

TÜTÜN VE TÜTÜN ÜRÜNLERİ

1- Sigaralar 600 adet

2- Sigarillolar (her biri 3 gr.dan ağır olmayan purolar) 100 adet

3- Puro 50 adet

4- Kıyılmış tütün (200 yaprak sigara kağıdı ile) 250 gr.

5- Pipo tütünü 250 gr.

ALKOLLÜ ÜRÜNLER

1- Alkol derecesi % 22’yi geçen alkol ve alkollü içkiler 1 lt.

2- Alkol derecesi % 22’yi geçmeyen alkol ve alkollü içkiler 2 lt.

KOZMETİK ÜRÜNLER

600 ml’yi aşmamak kaydıyla kolonya, parfüm, lavanta, esans veya losyon ile 5 adet cilt bakım ürünü ve makyaj malzemesi.

GIDA ÜRÜNLERİ

1- Çay 1 kg.

2- Çözülebilir hazır kahve 1 kg.

3- Kahve 1 kg.

4- Çikolata 1 kg.

5- Şekerden mamul yiyecek 1 kg.

İsteyen yolcular 1 kg çikolata veya 1 kg. şekerden mamul yiyecek haklarının tamamını yani 2 kg.lık hakkı söz konusu eşyadan sadece birisi için kullanabilirler.

Yukarıda yer verilen ürünler posta ya da hızlı kargo taşımacılığı yoluyla getirilebilir mi?

Hayır, söz konusu ürünlerin posta ya da hızlı kargo taşımacılığı yoluyla yurda girişi mümkün bulunmamakta olup, sadece yolcu beraberinde getirilmesi gerekmektedir.

Yolcu beraberinde getirilen eşyanın kıymeti nasıl belirlenir?

Yolcu beraberinde getirilen eşyanın kıymeti, ibraz edilen faturaya, satış fişine veya eşya bedelinin ödendiğine ilişkin belgeye göre belirlenir. Bu tür belge ibraz edilememesi veya ibraz edilen belgede kayıtlı kıymetin düşük bulunması halinde, eşyanın kıymeti gümrük idaresince belirlenir.

Vergileri ödenmek suretiyle yolcu beraberinde serbest dolaşıma sokulacak eşyaya ilişkin şartlar nelerdir?

18 yaş ve üzeri her bir yolcu için kıymeti 1500 Avro’yu geçmeyen eşyanın geldiği ülkeye göre değişen oranda tek ve maktu vergi uygulanır. Söz konusu vergi oranları eşyanın;

- AB ülkelerinden doğrudan gelmesi durumunda %18

- Diğer ülkelerden gelmesi durumunda %20

olarak uygulanmakta ve eşyanın;

- Yolcu beraberinde ya da yolcunun gelişinden bir ay önce veya bir ay sonra gelmesi,

- Ticari miktar ve mahiyet arz etmemesi,

- Kişinin şahsına ve ailesinin kullanımına mahsus olması,

şartlarını taşıması gerekmektedir.

Yukarıda da belirtildiği üzere, yolcu beraberi hediyelik eşyaya ilişkin muafiyet yolcuların yaşına göre, 150 ve 430 Avro değerindeki eşya için geçerlidir. Yolcu beraberinde getirilen eşyanın bu değerleri aşması halinde, 1500 Avroyu geçmemesi kaydıyla eşyanın vergilendirilmesinde muafiyet miktarına [150 (15 yaş altındaki yolcular için) veya 430 Avro] tekabül eden vergi düşüldükten sonra kalan kısım için yukarıda belirtilen tek ve maktu vergi uygulanır.

Yolcu beraberinde getirilen eşyanın tek başına kıymetinin 1500 Avro'yu aşması halinde ne işlem yapılır?

Söz konusu eşyaya yürürlükte olan ithalat vergilerine ilişkin oranlar uygulanacaktır.

Türkiye'ye giriş yapan yolcuların beraberlerinde getirecekleri eşyaya muafiyet uygulanabilmesi için geldikleri ülkede geçirdikleri süreye ilişkin bir sınır var mıdır?

Evet, kara hudut kapısından diğer ülkelere giden yolcular, seyahat ettikleri ülkede en az üç gün geçmeden kara hudut kapısından dönmeleri halinde, yolcular için öngörülen muafiyet hakkından yararlandırılmazlar.

Yolcu beraberinde getirilen Karar eki Ek-9 liste kapsamı evcil hayvanlar hangileridir?

Söz konusu listenin "f) Diğerleri" başlıklı bölümünün 9 uncu maddesinde geçen evcil hayvanlar ibaresi “kedi, köpek ve kuş” ile sınırlı tutulmaktadır. Veteriner sağlık raporu, orijin ve aşı belgesi ile varsa kimlik ve eşgal belgesi ibrazı şartı ve veteriner kontrolü kaydıyla işlem yapılmaktadır.

Yolcu beraberinde Türk Parası veya döviz getirilmesi/götürülmesi mümkün müdür?

- Yolcuların Türk Parasını ve dövizi beraberlerinde Türkiye'ye getirmeleri serbesttir.

- Yolcular, 5000.-ABD Doları veya eşitine kadar efektifi ve en çok 5.000 ABD Doları karşılığı Türk parasını beraberlerinde yurt dışına çıkarabilirler.

- Dışarıda yerleşik kişiler ile Türkiye'de yerleşik sayılmakla birlikte yurt dışında çalışan Türk uyruklu kişiler, yurda girişlerinde beyan etmiş olmak, Türkiye’de yerleşik kişiler ise bankalar ve özel finans kurumlarından döviz satın aldıklarını tevsik etmek kaydıyla 5.000.- ABD Doları veya eşitini aşan miktarlardaki efektifi beraberlerinde yurt dışına serbestçe çıkarabilirler.

Yolcu beraberinde kıymetli maden, taş ve eşya getirilmesi mümkün müdür?

- Yolcular, beraberlerindeki kendilerine ait değeri 15.000.-ABD Dolarını aşmayan ve ticari amaç taşımayan ziynet eşyası niteliğinde kıymetli madenlerden ve taşlardan yapılmış eşyayı yurda getirebilirler ve yurt dışına çıkarabilirler. Daha fazla değerdeki ziynet eşyasının yurt dışına çıkarılması, girişte beyan edilmiş olmasına veya Türkiye'den satın alınmış olduğunu tevsik etme şartına bağlıdır.

Turistlerin inançları gereği yemeleri gereken özel gıda maddeleri yurda getirilebilir mi?

Turistlerin inançları gereği yemeleri gereken özel gıda maddelerinin gerek yolcuların beraberlerinde gerekse kargo olarak gelmesi halinde, hangi yolculara ait olduğunun ilgili turizm kuruluşu tarafından belgelendirilmesi ve bunlar tarafından tüketileceğinin taahhüt edilmesi kaydıyla, bu tür gıda maddelerinin Tarım ve Köyişleri Bakanlığınca kontrol ve müsaade aranılmadan yurda girişine izin verilecektir.

Yolcu beraberi hediyelik eşya statüsünde gıda ürünleri getirilebilir mi?

Yolcu beraberi hediyelik eşya kapsamında, fenni usullere göre kapatılmış kutulardaki her nevi su ürünleri, hayvansal ürünler, konserveler ile pastırma ve sucuk gibi işlenmiş hayvansal ürünlerin beş kilogramına kadar, tüketim amacıyla getirilen bitkisel ürünlerden taze ve kuru meyve ve sebzelerin üç kilogramına, diğer bitkisel ürünlerin ise bir kilogramına kadar muafiyet tanınır. Bunun dışında kalan her nevi ve miktardaki hayvansal ve bitkisel ürünün getirilmesi halinde ticari miktar ve mahiyette olduğu kabul edilip buna göre işlem yapılır.

Yolcu beraberinde cep telefonu getirmek mümkün müdür?

Evet getirilebilir. Yolcular, 2 takvim yılında 1 adet ile sınırlı olmak üzere, Tv, müzik çalar, video oynatabilme özelliğine sahip olanlar da dahil olmak üzere cep telefonunu yolcu beraberi kişisel eşya statüsünde telefonun kıymetine bakılmaksızın muafen getirebilmektedir.

Yabancı misyon mensupları için bu sınırlama söz konusu değildir.

Yolcular 430 Avro’luk hediyelik eşya limiti dahilinde veya posta yoluyla cep telefonu getirebilir mi?

Hayır, hediyelik eşya statüsünde muafen veya vergileri ödenerek veya posta yoluyla cep telefonu getirilmesi mümkün bulunmamaktadır. Dolayısıyla, bu yolla cep telefonu getirilmiş olsa dahi hiçbir surette sahibine teslim edilmemektedir.

Yolcunun kullandığı ilaçlarını beraberinde getirmesi mümkün müdür?

Ülkemize gelen yolcuların beraberlerinde ya da gelişlerinden bir ay önce veya bir ay sonraki süreler içerisinde Kararın ekinde yer alan Ek-9'daki liste kapsamı şahsi tedavide kullanılmak üzere getirilen ilaçların, yolcuların seyahatleri süresince kullanmaları gerektiğine ilişkin gümrük idaresine belge (sağlık kuruluşundan alınan rapor, doktor raporu veya reçete vb.) ibraz edilmesi koşuluna bağlı olarak, ülkemizde kalınacak süre göz önünde bulundurularak, makul miktardaki ilacın girişine izin verilecektir.

Yolcu beraberinde getirilen elektronik cihazlar için bir ödeme yapmak gerekir mi?

Evet, ticari ithalat maksadı dışında yurt dışından getirilecek olan elektronik cihazlardan bir defaya mahsus olmak üzere TRT adına "Bandrol ücreti" gümrük idarelerince tahsil edilmektedir. Söz konusu bandrol ücreti, cihazın türüne göre 10 Avro ile 215 Avro arasında değişmektedir.

Yolculara gümrükten geçişleri sırasında nasıl bir işlem uygulanır?

Yolcu salonlarından geçen veya eşya geçiren kişilerin bu salonlarda münhasıran bu işlemler için düzenlenmiş yeşil veya kırmızı hatlara yönlendirilmeleri sağlanacaktır.

Gümrüğe tabi eşyası olup yeşil hattan giriş yapmaya teşebbüs eden yolcular hakkında ne işlem yapılır?

Söz konusu yolcular hakkında fiilin mahiyetine göre mevzuat gereğince idari ve/veya adli takibata geçilecektir.

Yeşil-kırmızı hat uygulaması olmayan yerlere gelen yolcular nasıl bir uygulamaya tabi olacaktır?

Bu durumda, yolcular gümrüğe tabi eşyasının olup olmadığını belirlemek ve mevzuatın uygulanmasını sağlamak üzere sözlü beyana davet edilebilmektedir.

Yolculardan limit fazlası olması sebebiyle alıkonulacak eşya nasıl bir işleme tabi olmaktadır?

Yolculardan limit fazlası olması sebebiyle alıkonulacak eşya ve kıymetlerin iyi saklanması için gerekli özen gösterilecek ve tedbirler alınacaktır. Bu gibi eşyadan olduğu gibi muhafaza edilmeyenler, ayrı kaplar içinde gelmediği ya da sahiplerince kap temin edilmediği takdirde, gümrükçe önceden özel şekilde hazırlanmış sağlam kağıttan veya bezden zarf ya da torbalar içine konarak ağızları kontrolü yapan muayene memurunca mühürlenecek ve gerekirse bunlar bir torba veya çanta içinde ve ağızları mühürlenerek gereği için idareye teslim edilecektir. Bu eşya için mal sahiplerine eşyanın teslim alındığını ve özelliklerini gösterir bir alındı verilecektir. Eşyanın vergileri ödendikten ve işlemi tamamlandıktan sonra bu alındı geri alınacaktır. Alındının bir nüshası dip koçanında saklanacak ve bir nüshası da eşyanın konulduğu zarf veya torbalar üzerine eklenecektir.

2009/15481 sayılı BAKANLAR KURULU KARARI EKİ 9 SAYILI LİSTE